Công nghệ thông tin (Information Technology - IT) là ngành sử dụng máy tính và phần mềm máy tính để lưu trữ, chuyển đổi, thu thập, xử lý, bảo vệ và truyền thông tin. Mục đích của khối khoa học tổng hợp liên ngành này là nhằm phát triển khả năng tạo mới, sửa chữa và sử dụng hệ thống các thiết bị, máy tính bao gồm phần cứng, phần mềm để cung cấp giải pháp xử lý thông tin trên nền công nghệ cá nhân hoặc tổ chức có yêu cầu. 

Ngày nay, bất cứ ngành nghề, lĩnh vực nào cũng cần sự góp mặt và hỗ trợ của Công nghệ thông tin. Nhu cầu xã hội đối với sản phẩm của ngành rất đa dạng, từ những ứng dụng của một chiếc điện thoại cá nhân cho đến phần mềm quản lý của một trường học, một ngân hàng, một công ty bất động sản, một hãng hàng không hay toàn bộ hệ thống an ninh quốc phòng của một quốc gia. 

Theo thống kê của Bộ Thông tin - Truyền thông về hướng quy hoạch nhân lực quốc gia tới năm 2020, Việt Nam cần một triệu lao động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nhu cầu nhân lực của ngành mỗi năm tăng 13%. Có thể nói, công nghệ thông tin hiện đang là ngành dẫn đầu về cơ hội việc làm dồi dào và mức thu nhập hấp dẫn. Xin việc ngành công nghệ thông tin không khó, miễn là bạn đủ năng lực. 

Ngành Công nghệ thông tin rất rộng, bao gồm nhiều chuyên ngành chuyên sâu khác nhau. Bạn có thể tham khảo các chuyên ngành phổ biến dưới đây để dễ dàng định hướng cho con đường phát triển sự nghiệp phía trước!

Khoa học máy tính (Computer Science)

Chuyên ngành tập trung nghiên cứu lý thuyết về thông tin và tính toán cũng như áp dụng các kiến thức này vào hệ thống máy tính. Ngoài các môn đại cương, bạn sẽ được tìm hiểu chuyên sâu về lập trình, cấu trúc hệ thống, phân tích thuật toán để xây dựng phần mềm, trang web, hệ thống dữ liệu, hệ điều hành, v.vv..

Công nghệ phần mềm (Software Engineering)

Đây là ngành học chuyên nghiên cứu về hệ thống kỹ thuật và phần mềm máy tính. Khi học ngành Công nghệ phần mềm, bạn sẽ được cung cấp kiến thức về hạ tầng phần mềm, cơ sở dữ liệu, quản trị mạng, thiết kế định hướng người dùng, v.vv..

Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu (Communications and Computer Networks)

Ngành này tập trung nghiên cứu về các nguyên lý và cách thiết kế, xây dựng, vận hành một hệ thống mạng. Khi học ngành này, bạn sẽ được cung cấp kiến thức về giao thức mạng, thiết kế mạng, quản lý mạng, bảo mật mạng, v.vv..

Khoa học dữ liệu (Data Science)

Khoa học dữ liệu là ngành học kết hợp các kiến thức về thống kê, toán học, khoa học máy tính và công nghệ thông tin để thu thập, xử lý và phân tích khai thác dữ liệu. Ngành học sẽ cung cấp kiến thức về phân tích dữ liệu, học máy, xử lý dữ liệu lớn, trực quan hóa dữ liệu, v.vv..

Kỹ thuật máy tính (Computer Engineering)

Đây là ngành học liên quan đến cả phần cứng và phần mềm, nhằm thiết kế, phát triển và xây dựng những hệ thống thông minh. Ngành học là sự kết hợp giữa kiến thức về Điện tử và Khoa học máy tính, bao gồm các bộ môn chính như: thiết kế vi mạch và phần cứng, hệ thống nhúng và Robot, v.vv..

Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence)

Ngành học tập trung vào việc phát triển các hệ thống và chương trình máy tính có khả năng học và thực hiện các nhiệm vụ một cách tự động. Ngành Trí tuệ nhân tạo cung cấp kiến thức đa dạng từ nhiều lĩnh vực khác nhau như: khoa học máy tính, kỹ thuật, tâm lý học, v.vv..

Internet vạn vật (IoT)

Đây là một ngành học có tiềm năng nghề nghiệp rộng mở, trang bị cho học viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để thiết kế, phát triển và triển khai các giải pháp IoT trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Các kiến thức chính trong ngành học này bao gồm: giao thức truyền thông, tiêu chuẩn kết nối, kiến trúc hệ thống IoT, cảm biến và thiết bị IoT, v.vv..

Điện Toán Đám Mây

Ngành học tập trung vào việc thiết kế, triển khai và quản lý các hệ thống đám mây. Trong đó, bạn sẽ được học về các mô hình dịch vụ đám mây (IaaS, PaaS, SaaS, v.vv..), mô hình triển khai (Public Cloud, Private Cloud, Hybrid Cloud, v.vv..), dịch vụ đám mây (AWS, Azure, Google Cloud), bảo mật đám mây, mã hóa dữ liệu, v.vv...

An ninh mạng (Cyber Security) 

Đây là một trong những ngành học HOT hiện nay, tập trung vào việc nghiên cứu và xây dựng các giải pháp bảo vệ cho hệ thống máy tính, mạng dữ liệu và phần mềm. Đối với ngành học này, bạn sẽ được trang bị kiến thức cơ bản về anh ninh mạng, mã hóa và bảo mật thông tin, hệ thống mạng máy tính, đánh giá và quản lý rủi ro bảo mật, v.vv..

Hệ thống thông tin quản lý (MIS)

Ngành học tập trung vào việc nghiên cứu cách thu thập, tổng hợp, khai thác và phân phối dữ liệu thông tin trong các tổ chức, doanh nghiệp. Trong đó, bạn sẽ được học về cơ sở dữ liệu, phân tích dữ liệu, hệ quản trị cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin, kỹ thuật bảo mật thông tin, v.vv..

Nhắc đến IT chắc hẳn bạn sẽ nghĩ ngay đến các cụm từ như “lập trình viên”, “website”, “an ninh mạng”... Tuy nhiên không chỉ có web, ngành công nghệ thông tin còn bao gồm cả lập trình game, ứng dụng điện thoại và tất tần tật những thứ liên quan đến máy tính và dữ liệu. Do đó lựa chọn công việc trong ngành này khá phong phú. Sau đây là 8 công việc ngành công nghệ thông tin phổ biến nhất hiện nay để các bạn tham khảo.

Lập trình web (Web developer)

Công việc chính của một chuyên viên lập trình website là xây dựng, duy trì web và ứng dụng web. Đa phần họ tập trung vào phần mềm và cơ sở dữ liệu của web (back-end), nhưng cũng có một số nhà lập trình làm việc với giao diện và thiết kế hình ảnh web (front-end) hoặc kết hợp cả hai (full stack). 

Người lập trình web có thể làm việc cho một công ty (agency) hoặc nhận việc tự do (freelance). Công việc của họ rất đa dạng với vô vàn dự án có thể làm cùng lúc và nhiều cuộc gặp với khách hàng. Tuy nhiên dù thế nào thì nhiệm vụ cơ bản của một nhà lập trình/phát triển web là tạo ra những sản phẩm đáng tin cậy, dễ dàng tiếp cận và đáp ứng nhu cầu khách hàng. 

Cơ hội thăng tiến của công việc này rất rộng mở. Bạn có thể bắt đầu từ một chuyên viên phát triển web nhỏ, tiến dần lên chuyên viên cấp cao và nếu làm tốt có thể làm đến trưởng phòng phát triển, giám đốc kỹ thuật hay phó chủ tịch công nghệ.

Một số công việc cụ thể

• Viết code bằng một hay nhiều ngôn ngữ lập trình hay lệnh (như PHP, JavaScript...)
• Thiết kế nền tảng cho thành phần của một ứng dụng
• Giải quyết lỗi trong lúc kiểm thử hay từ người dùng phản hồi lại
• Kiểm tra các tính năng mới nhằm đảm bảo chúng thực hiện đúng nhiệm vụ trong mọi trường hợp
• Phối hợp, đóng góp cho các dự án mã nguồn mở (Open Source)
• Xây dựng lại câu trúc và tối ưu hóa code đang tồn tại
• Xây dựng, duy trì cơ sở dữ liệu, cập nhật xu hướng và cải tiến mới trong phát triển web, v.vv..

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Kiến thức kỹ thuật trong các lĩnh vực như ngôn ngữ máy chủ, hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu, nền tảng ứng dụng website, bảo mật web và mã hóa.
• Bằng cấp chuyên môn về tin học, khoa học máy tính, kỹ sư phần mềm, thiết kế và phát triển web.
• Kỹ năng cần thiết: chú trọng vào chi tiết, tư duy logic, khả năng làm việc độc lập và làm việc nhóm, chịu được áp lực cao để hoàn thành đúng deadline...

Mức lương trung bình: 5.000.000 - 7.000.000 VNĐ

Lập trình viên Front-end (Front-end Developer)

Lập trình viên front-end là những người lập trình code nhằm tạo nên giao diện (bộ mặt) của website, duy trì mọi thứ được kết nối đúng đắn để thuận tiện cho người dùng và đảm bảo giao diện có thể chạy trên bất kỳ nền tảng, trình duyệt nào. 

Con đường phát triển sự nghiệp của công việc này cũng từ những nhà lập trình nhỏ cho đến chuyên viên cao cấp và giám đốc phát triển. 

Một số trách nhiệm chính

• Quản lý những gì người dùng thấy đầu tiên trên trình duyệt
• Phân tích code, thiết kế, gỡ rối cho ứng dụng, đảm bảo trải nghiệm của người dùng được liên tục
• Kiểm thử và sửa chữa lỗi
• Chịu trách nhiệm về thiết kế cuối cùng của web, v.vv..

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Kiến thức chuyên môn về HTML (Hyper Text Markup Language - ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản), CSS (Cascading Style Sheets - tập tin định kiểu theo tầng), ngôn ngữ lập trình Javascript, Javascript frameworks, jQuery, v.vv..
• Kỹ năng cần thiết: trình độ ngoại ngữ tốt, kỹ năng giải quyết vấn đề, phân tích thông tin, kết hợp ăn ý với bộ phận back-end, v.vv..

Mức lương trung bình: 7.000.000 - 11.000.000 VNĐ

Chuyên viên quản trị an ninh mạng (Cyber security specialist)

Một chuyên viên an ninh mạng phải luôn hiểu được những mối nguy hại đến an ninh thông tin hay dữ liệu của một hay nhiều hệ thống phụ trách. Nhiệm vụ chính của họ là phân tích những sai phạm an ninh có thể xảy ra hoặc đang xảy ra để sửa chữa, hay còn gọi là vá lỗ hổng. 

Con đường sự nghiệp: Chuyên viên an ninh mạng => Chuyên gia phân tích an ninh mạng (Cybersecurity Analyst)/ Kiểm thử bảo mật (Penatration Tester)/ Kiểm thử lỗ hổng (Vulnerability Tester) => Quản trị an ninh mạng (Cybersecurity Administrator)/ Kỹ sư an ninh mạng (Cyber Security Engineer), v.vv.. 

Một số trách nhiệm chính

• Hỗ trợ tiền tuyến mạng lưới, bảo vệ thông tin khỏi xâm phạm thông qua phân tích nguy cơ tiềm tàng
• Phát triển kế hoạch đối đầu với sự cố, đưa ra phương thức đo lường như tường lửa và mật mã hóa (encryption)
• Thử nghiệm thâm nhập, tiến hành các kiểm tra sơ hở, đề xuất giải pháp vá lỗi
• Thăm dò và kiểm tra lại hệ thống khi có dấu hiệu bất thường
• Phối hợp với cảnh sát, cơ quan thực thi bảo mật để tiến hành bao vây, đánh trả tội phạm...

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Bằng cấp công nghệ thông tin như Khoa học máy tính, An ninh và quản trị mạng, Pháp y máy tính, Network và an ninh…
• Một số chứng chỉ chuyên môn: CompTIA Security+, Chứng chỉ chuyên gia bảo mật hệ thống thông tin (CISSP), Chứng chỉ thực hành an toàn hệ thống (SSCP), Chứng chỉ quản lý an ninh thông tin (CISM), Chứng chỉ kiểm toán viên hệ thống thông tin (CISA), Cisco Certified Network Associate (CCNA), Chứng chỉ hacker đạo đức (CEH)...
• Kỹ năng cần thiết: Tỉ mỉ, khả năng phân tích, nhận biết xu hướng, tư duy logic, khả năng tiếp cận chủ động, tổ chức tốt công việc, sáng tạo và kiên nhẫn, hiểu biết về các vấn đề bảo mật...

Mức lương trung bình: 10.000.000 - 12.000.000 VNĐ

Kỹ sư kiểm định/ kiểm soát chất lượng (QA/QC Engineer)

Kiểm định chất lượng (Quality Assurance - QA) là hoạt động quản lý chủ động được sử dụng để đảm bảo chất lượng cho một sản phẩm công nghệ thông tin. QA bao gồm mọi kỹ thuật, hoạt động vận hành được dùng để hoàn thành các yêu cầu chất lượng chấp thuận bởi khách hàng hay bên liên quan trước khi dự án bắt đầu. 

Kiểm soát chất lượng (Quality Control - QC) là việc kiểm tra hoạt động xuất ra nhằm đạt mức chất lượng được ấn định, quy trình phù hợp với dự án và được tiến hành đúng đắn, bên cạnh đó là test và kiểm tra code để đảm bảo giải pháp đáp ứng đòi hỏi đã chấp thuận.

Một số công việc cụ thể

• Kiểm tra hằng ngày phạm vi đánh giá và đặc tính cần thiết để đạt yêu cầu trong bản vẽ và thông số kỹ thuật cho tất cả công trình theo hợp đồng thực hiện ON hoặc OFF site
• Phối hợp với đại diện bên tư vấn và Site En-charge để kiểm tra và xem xét các khó khăn trong chất lượng, bao gồm cả báo cáo sai phạm về quy trình thực hiện
• Xử lý các tài liệu QA/QC của toàn bộ dự án bao gồm hiệu chuẩn, các chứng nhận, kết quả test, chịu trách nhiệm cho các báo cáo về sai phạm trong quy trình và Site Instruction
• Phát triển phương pháp thi công trong hoạt động, bao gồm tiếp cận rủi ro và phân tích an toàn môi trường, kế hoạch và bảng test kiểm định dựa trên đặc trưng dự án...

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Kiến thức chuyên môn về các quy trình phát triển phần mềm, công nghệ phần mềm (Software Engineering), công nghệ kiểm tra phần mềm (Software Testing), kiến thức nghiệp vụ chuyên ngành như Thương mại điện tử (E-Commerce), Tiếp thị số (Digital Marketing), Hệ quản trị doanh nghiệp (ERP), v.vv..
• Kỹ năng cần thiết: phân tích vấn đề, tư duy logic, tỉ mỉ, cẩn thận, kỹ năng giao tiếp, khả năng code, v.vv..

Mức lương trung bình: 8.000.000 - 14.000.000 VNĐ 

Kỹ sư cầu nối (Bridge System Engineer)

Kỹ sư cầu nối (BrSE) thường là người quản lý dự án hoặc quản lý phát triển, công việc chủ yếu tập trung vào tương tác giữa khách hàng và đội ngũ kỹ thuật, chịu trách nhiệm truyền đạt yêu cầu và dung hòa cách làm việc giữa các quốc gia có văn hóa khác nhau. Đây là công việc đặc trưng chỉ có ở các công ty thuê ngoài (outsourcing), và tùy vào tính chất của dự án để tham gia vào những giai đoạn khác nhau của sản phẩm. 

Một số công việc cụ thể

• Liên hệ khách hàng, lên kế hoạch, phân tích yêu cầu, code và thử nghiệm sản phẩm mẫu để chào hàng.
• Khi dự án chính thức triển khai: nắm nội dung chính về yêu cầu từ khách hàng, phân chia và giám sát công việc để báo cáo cho khách, đưa ra phương án xử lý, giải pháp tiếp cận của hai bên.

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Kiến thức: các chứng chỉ chuyên môn về kỹ sư phần mềm chính quy của các trường đại học, cao đẳng
• Kỹ năng: giao tiếp tốt, code giỏi, sự kiên nhẫn, nhạy bén, khả năng chịu áp lực cao, biết càng nhiều ngoại ngữ càng tốt (đặc biệt là tiếng Anh và tiếng Nhật)...

Mức lương trung bình: 10.000.000 - 16.000.000 VNĐ

Nhà khoa học dữ liệu (Data Scientist)

Đây là một nhánh mới của chuyên gia phân tích dữ liệu. Gọi là “nhà khoa học” nhưng không phải làm việc trong phòng thí nghiệm. Công việc của họ là đào sâu và khai thác “mỏ” dữ liệu khổng lồ, hỗn độn thông qua phân tích, xử lý và tạo ra giá trị từ dữ liệu thành các insight. 

Data Scientist là ngành rất hấp dẫn và thu hút nhân lực, nhưng không hề đơn giản để ai cũng có thể làm được. Bản chất của ngành này là sự kết hợp giữa kinh tế và khoa học, người nào nhạy bén và nắm bắt tốt sẽ thành công. 

Một số công việc cụ thể

• Thu thập lượng dữ liệu lớn và chuyển đổi thành format có thể sử dụng được
• Làm việc với nhiều ngôn ngữ lập trình đa dạng như SAS, R và Python
• Tìm kiếm cho thứ tự trong dữ liệu, tìm ra xu hướng mấu chốt cho doanh nghiệp
• Sử dụng kỹ thuật điều khiển dữ liệu để giải quyết các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Hiểu biết vững chắc về thống kê, machine learning, deep learning, data mining, ngôn ngữ lập trình (SAS, R, Python…), báo cáo kỹ thuật, data visualization, Hadoop, MapReduce, MySQL, Postgres.
• Kỹ năng cần có: ngoại ngữ tốt, khả năng giải quyết vấn đề, giao tiếp, sự kiên nhẫn, nhạy bén, lập trình giỏi...

Mức lương trung bình: 120,000 - 150,000 USD/năm

Chuyên viên phát triển ứng dụng (App developer)

Công việc chính của chuyên viên phát triển ứng dụng là chuyển các yêu cầu phần mềm thành ngôn ngữ lập trình có thể làm việc được để duy trì và phát triển các chương trình sử dụng trong doanh nghiệp. 

Đa phần chuyên môn của các chuyên viên phát triển ứng dụng tập trung vào một lĩnh vực cụ thể như ứng dụng điện thoại, phần mềm tính toán, phần mềm đồ họa, phần mềm tiện ích văn phòng. Các app có thể được viết cho một hệ điều hành cụ thể (Windows, Android…) hay cho nhiều nền tảng khác như máy tính và thiết bị điện thoại. 

Một số công việc cụ thể

• Xây dựng chi tiết chương trình làm việc thông qua thảo luận với khách hàng
• Đề ra những giải pháp thích hợp với các vấn đề phát sinh
• Vận hành, kiểm tra, ứng dụng chương trình vào sản xuất
• Đơn giản hóa các đặc tả, dịch logic thành ngôn ngữ lập trình
• Tiến hành đánh giá, tăng độ hiệu quả của chương trình
• Viết tư liệu sử dụng, vận hành cho người dùng và nhà điều hành máy tính
• Cập nhật, sửa chữa, điều chỉnh, phát triển các phần mềm sẵn có và ứng dụng thông thường

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Kiến thức chuyên môn và một số chứng chỉ liên quan như kỹ sư phần mềm/ khoa học máy tính, Toán - Tin, Công nghệ thông tin, Quản trị kinh doanh, v.vv..
• Nếu không có bằng cấp chính quy, bạn hoàn toàn có thể tham gia các khóa học online để được đào tạo sâu hơn và chứng minh trình độ
• Kỹ năng cần thiết: lập trình tốt, sự tỉ mỉ, nhanh nhạy, sáng tạo, tư duy logic, phân tích, giải quyết vấn đề, làm việc tốt dưới áp lực, thành thạo ít nhất một ngoại ngữ...

Mức lương trung bình: 7.000.000 - 12.000.000 VNĐ 

Lập trình game (Game developer)

Công việc của một chuyên viên lập trình game là tham gia vào quá trình sáng tạo, sản xuất game trên nền tảng máy tính cá nhân, máy chơi game, điện thoại di động, máy tính bảng và các thiết bị cầm tay khác, hoặc các trò chơi online, trò chơi được cài đặt trong các máy ở trung tâm thương mại (arcade game). 

Việc sản xuất game phải trải qua rất nhiều bước từ lên ý tưởng, sáng tạo cách chơi, thiết kế giao diện đến tạo hình nhân vật, đồ vật, hiệu ứng âm thanh, chuyển biến ngôn ngữ, test, v.vv.. Vì vậy, để có một game thành công, cần rất nhiều thời gian và một đội sản xuất giỏi. 

Một số công việc cụ thể

• Thiết kế ý tưởng ban đầu cho game, bao gồm cả gameplay
• Truyền tải cốt truyện và bảng vẽ lại câu chuyện kể ra (storyboard)
• Thiết kế hình ảnh game sử dụng 2D/3D và phần mềm đồ họa
• Tạo các hiệu ứng âm thanh trong trò chơi
• Lập trình game sử dụng sử dụng ngôn ngữ lập trình như C++
• Test chất lượng và giải quyết các vấn đề xảy ra, sửa chữa lỗi
• Phổ biến lại cách dùng, kiến thức cho khách hàng, người chơi game

Kiến thức, kỹ năng cần có

• Có càng nhiều kiến thức, bằng cấp sau đây, cơ hội xin việc càng cao: phát triển trò chơi máy tính, họa sĩ hoạt hình, thiết kế đồ họa, khoa học máy tính, kỹ sư phần mềm, thiết kế đa phương tiện, v.vv..
• Kỹ năng: thành thạo các ngôn ngữ lập trình, các gói phần mềm, khả năng làm việc độc lập lẫn kết hợp nhóm, sự tâm huyết, sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, v.vv..

Mức lương trung bình: 5.000.000 - 15.000.000 VNĐ

Sau khi tốt nghiệp, bạn có thể xin việc ngành công nghệ thông tin tại: 

• Các công ty, tập đoàn về công nghệ thông tin của Việt Nam như FPT, Viettel, VNPT, Trung tâm công nghệ thông tin (EVN), Tổng công ty truyền thông đa phương tiện - VTC hoặc các tập đoàn đa quốc gia như Google, Apple, v.vv..
• Các công ty cung cấp giải pháp tích hợp như HPT Vietnam, SAVIS, iNET Solutions, Tinhvan Group, CMC, TMA Solutions, GCS, KMS, Logigear Vietnam, FSOFT, Sunrise Software Solutions, v.vv..
• Các công ty cung cấp giải pháp về mạng và an ninh mạng tại Việt Nam như BKAV, Trung tâm an ninh mạng Viettel, VNCS, CMC, Security Box, VSEC hoặc các tập đoàn đa quốc gia như Avira, Kaspersky Antivirus, v.vv..
• Các công ty sản xuất, lắp ráp, sửa chữa trang thiết bị phần cứng.
• Bộ phận Quản trị, IT tại các công ty trong hoặc ngoài lĩnh vực Công nghệ như giáo dục, y tế, thương mại điện tử, ngân hàng, giải trí, v.vv..
• Giảng viên tại các trường đại học, học viện, cao đẳng, trung tâm đào tạo Công nghệ thông tin.

• Nguồn bài viết: TopCV (2025) 
• Nguồn ảnh: Freepik

• Premium Jobs tại Cần Thơ
• Việc làm tại Cần Thơ và khu vực ĐBSCL
• Việc làm IT/Dep tại Cần Thơ - ITjobs
• Thị trường việc làm
• Định hướng việc làm theo lĩnh vực ngành nghề
• Kỹ năng tìm việc
• Cố vấn việc làm và phát triển nghề nghiệp
• Các khoá học trực tuyến ngắn hạn